yunaas ch buu ai

дууссан..

өнөөхийгөө холдуулж байж зурагтын дэлгэцийг бүтэн ил гаргав. өглөө яарч сандран гарахдаа нарны шил авах гээд нааш цааш нь зүтгүүлж байж зурагтаа хаачихаж.

түрийвч хатагтайн нүдийг дарж, чихийг таглаж байж авсан эд. хөөрхий минь, нүд чихийг нь таглаад байхаар ч хатагтай биш л дээ. нүд нь улайж, сүүмийж сөлийн, чих нь хатуурч, омогных нь цоорхойд ойрд ээмэг углаагүй амьтныг улам шооконд оруулахгүй л гэж тэр.

харсан цагаас хойш авмаар болоод байж сууж болоогүй гэх нь хайшаам, авчихвал көөмөн зүгээр ээ гэсэншүү юм боджийснаа гэнэт гүйж гараад... очтол нэг нь байдаггүй ээ.. уур хүрээд, урам х...

Байгалтай тэмцдэг, тэр ч утгаараа эрсдэл ихтэй уулын спорт эмэгтэй хүнээс ихээхэн эр зориг, тэсвэр хатуужил шаарддаг. 13 настайгаасаа эхлэн энэ спортод сэтгэлээ өгч өдгөө дэлхийн дээвэр Эверест, Африк тивийн ноён оргил Климанжорад мөрөө гаргаад ирсэн анхны монгол эмэгтэй Д.Эрдэнэтогтохыг “Хүмүүс” буландаа зочноор урьлаа.

-          Яагаад уулын спортоор хичээллэх болсон бэ гэдгээс яриагаа эхлэх үү?  

-          Аав маань уулын спортын мастер хүн. Дагаж явсаар энэ спорт руу орчихсон. Хамгийн анх 13 насандаа Цамбагарав ууланд гарч байлаа. Тэр үед зуны амралтаар ууланд гарна ...

Ихэнх хүмүүс хоол цайныхаа давсыг их хийхгүй бол амтгүй байна гээд нэмдэг.  Давсны найрлагын 40 хувийг сода буюу эрдэс бодис, үлдсэн 60 хувийг хлор бүрдүүлдэг. Хлорт нэгдлийг бидний бие организм өөрөө ялгаруулж гаргаж чаддаггүй аж. Давсанд натри хэмээх химийн элемент агуулагддаг бөгөөд  энэ нь хүний биед шим тэжээлт бодисын тоонд орох боловч хэтрүүлэн хэрэглэвэл хор болдог байна. ДЭМБ-аас хүний өдөрт хэрэглэх давсны дундаж хэмжээг таван граммаар тогтоосон байдаг ч Монгол хүний өдрийн хэрэглээ нь түүнээс даруй гурав дахин их байгаа юм.  Өөрөөр хэлбэл өдөрт нэг хүн 15 грамм д...

замын наад талд зогсож байсым. тэгтэл баахан мотоцикльтэй улс давхилдаад.. би тэднийг хараад юу ч гэж бодоогүй, дуу чимээтэй ч гэж уурласангүй, замд саад боллоо ч гэж уцаар төрсөнгүй. яагаад гэвэл, дуу чимээ гараагүй, бас би зам гарах гээгүй. тэгтэл гэнэт хамгийн сүүлийн мотоцикль унасан хүний толгой тасраад үлдчихлээ, агаарт. мотоцикль нь түрүүлээд яваад өгсөн. би айгаагүй, эвгүйцсэн ч үгүй, үлдчихлээ дээ л гэж бодох юм.

уул руу өгсөж явсым. уулыг ороосон нэг их том том чулуутай зам. их том машинтай. хойд урд хоёр дугуй нь хоорондоо онцын хол зайгүй айхтар том ачааны машин. шар өнгөтэй....

Хаврын хавартаа хог нь толгой дээгүүр эргэлдэн “бүжиглэж”, хамар сэтэлмээр үнэр ханхийн сэтгэл аягүйцүүлдэг Азийн цагаан эсвэл арай өөр өнгөтэй дагина Улаанбаатар хотод бид амьдарч байна. Хаана юу байгааг нь олж очих гэж “уйлахаас” наахнуур юм болж бухимдсаар бид ч дасчихаж. Зүү багтах зайтай газар болгонд нь ямар ч зохион байгуулалт, төлөвлөлтгүйгээр байшин барьчихсан болохоор гудамж талбай, байшингаа дугаарлахад төвөгтэй болжээ. Нэг саяас давсан хүнтэй хотын хувьд гудамж, талбай, албан байгууллагуудын нэр, хаяг анхаарлын төвд байх ёстой. Албан байгууллага, орон сууц, гэр хо...

Зохиолийн талаар блогтоо бичиж байгаагүй юм байна. Ричард Баахын Жонатан Левингстон хэмээх цахлай туужийг уншлаа. Дэлхийн шилдэг 50 гүн ухааны зохиолын нэгд зүй ёсоор ордог энэ зохиол тухайн үедээ ихээхэн шуугиан тарьж, бестселлэр бол байжээ. Орчуулгын хувьд ч юм уу үг үсгийн алдааны хувьд нилээдгүй зүйл байсан боловч үнэхээр гайхалтай зохиол гэдэгтэй санал нэгдлээ. 4 удаа уншихад 4 өөр бодол , 4 өөр зүйл орж ирж байна гээд л бод. Тасархай тасархай. Хүний ертөнцийг үзэх үзэл, хүсэл эрмэлзэл үргэлж өөрчлөгдөж байдаг гэдгйг үүгээр харуулж. Гайхалтай.

            Өөрийн гэсэн байр суурьгүй найг...

тэгээд л бодчий.. намайг сорьж байгаа гээд л.
тэгэнгүүт онгироо нь хөдлөөд сорилыг давж гарий марий гэж бодогджийшд.
ер нь хүн бага балчир насандаа, өсвөр насандаа, идэр насандаа учиргүй их хайрлуулж өсөх, дардан замаар таварган жирийх дэмийм шигээ.
аль болох эртнээс л элдэв хатуу хөтүүг үзэж байсан нь дээрийм байна... гэж ойрд бодогджийна.
намайг сорь сорь... тэгээд сөхрөөд унах гэхээр нь тавла тавла... би цагтаа бишгүй л сайхан зүйлс амссан. түүний төлөөс болгож сөхрөөх хэрэгтэй бол сөхрөхөөс өөр яахав.
харин сөхрөөд өндийхөд өвдгөө гөвөх зай өгөөрэй дөө.
нэг иймэрхүү. хэнд ч, юунд ч...

Эрчүүддээ баярын мэнд хүргэе. Хүүхнүүд амьдралыг авч явна, тэд зүтгэж байна, бүсгүйчүүд... Ийм үг чихэнд таатайхан сонсогдох ч... Алдарын оргилд хүрсэн бүсгүйчүүд олон байгаа. Тэд эрчүүдийг хэн ч биш хэмээн ширвэж магадгүй ээ. Гэхдээ  би тэгж онгирч чадахгүй. Магадгүй чадваргүйдээ, эсвэл тэнэгтээ ч байж болох л юм. Уйлахдаа мөрийн чинь түших гэж, инээхдээ хамтдаа хөөрөх гэж нөхрөөрөө, хүүгээрээ, ааваараа, найзуудаараа, ерөнхийдөө эрчүүдээр би хань татдаг. Миний амьдрал, амжилт, нулимс бүхэнд эр хүний мөр байгаа. Нэг үгээр хэлвэл эрчүүдгүйгээр би хэн ч биш байх байсан байхаа... Хүүдээ, аавдаа, ...

яадгийм билээ дээ.
олоон жилийн өмнө холбоо тасарсан гэхээсээ илүү найзын хувьд зам мөр салсан, эсвэл би өөрөө салгасан “экс найз” минь бололтой хүн маний нэрийг мээсэнжрийн лиистэндээ нэмсэн бололтойм. намайг бас нэм гэсэн бичиг гарч ирээд амар заяа үзүүлэхээ байлаа.
овог нь мөн байхым, нэр нь харин бүтнээрээ биш, гэрийнхэн нь дууддаг, бас би найзын хувьд дууддаг байсан нэр байхым. миний аиди-г хэнээс авсан байж таарахав? бодвол манай дүүгээс л байх даа... дүү маань түүний дүүтэй бас найз байв.. ч гэж дээ.. найз л даа. харин би эгчтэй нь найзынхаа найрамдалт харилцааг тасласны дараахан дү...

Шөнөжингөө чамайгаа зүүдэллээ. Сэрээд үнсэхсэн хэмээн санаашран хэвтлээ. Дэндүү хол байна даа гээд санаа алдлаа. Өглөө хамтдаа сэрэхсэн гээд л бодол хөвөрнө. Өглөө хөтлөлцөн гэрээсээ гарч, орой нь бас хамтдаа байхсан. Өдөржингөө ажил дээр царай чинь харагдаад... Ажлаа хийгээд сууж байхад царай чинь дэлгэцэн дээр тодорч гарч ирээд инээх шиг... Үгүй би чинь галзуураагүй байгаа даа. Үгүй дээ, хүү минь... Ээж нь хүүгээ санаад байна. Ойрдоо бүүр их. Хүүгээ тэврээд унтахаар нам унтдаг юмаа. Цагаан сараар л хүүгээ эргэж очсон. Өвөө эмээ хоёр нь ч сайн л хардаг юм. Гэхдээ л хүүтэйгээ охинтойгоо хамтда...

Ийм нэртэй ном уншсан юм. Эхлээд уншихаар хэтрүүлэг ихтэй юм шиг санагдаж байсан ч гэсэн уншаад байхаар өнөөгийн бидний амьдарч байгаа нийгмийг яг тэр чигээр нь харуулаад өгчихсөн байгаа юм. Ингээд зарим нэг зүйлүүдийг тэмдэглэхээр шийдлээ. Ихэнхдээ хүмүүсийн хэлсэн үгний ишлэлүүд байгаа юм. Та өөрийн амьдралыг мэднэ. Хэрэв үүнийг няцаах юм бол өөр хүн таны амьдралыг мэдэхийг хүлээн зөвшөөрнө гэсэн үг.  Амжилт, алдаа хоёрын аль аль нь суралцах, өсөн дэвжих үндэс болдог. Хилээр бараа таваар орж ирэхийг хориглох аваас бараа таваарын оронд цэрэг орж ирдэг.  /Фредрик Бастиа/ ...

зиа.. урждарын цаад өдөр үү, тэрний цаад өдөр үү, шинийн арван таван байсны мэндийг дэвшүүлээд асуухад монгол ардын уламжлалт шинэ жилийн паартигаа ахан дүүсээрээ саак тэмдэглэцэн биддэ.

би яахуу хөөрхий, Улаанбаатараас хүний ачаа хөлсгүй зөөсөн хөлсөндөө хэвийн боов хоёр ширхэгийг хүртээд түүн дээрээ мөсөн чихрийн үйрмэг баахныг, домбон ёотонгийн үртэс нэлээнийг, хатаасан үзэм чангаанз нэжгээдийг, хайлуулсан тос, хайлмагны хэлтэрхий өдийхнийг овоолон зассан идээгээ барьж шинийн нэгний өглөө бор гэрээ нар зөв тойрон ёс үйлдээд цалингийн төлөө хийдэг ажилдаа гарсан даа. ингэхдээ би, гэрээс ...

Гуравдугаар сарын 21,22-нд блогмн-ийхэн уулзая гэж байсныг эрхэм нөхөд санаж байгаа буй за. Амралтанд очоод хонох эсэх дээр санал хуваагдаад байгаам шиг байна. Хоногоор явах ч хэцүү л байна. Гэхдээ миний хувьд олонхийг дагана. Харин аятайхан агаар салхитай газар мэддэг хүн байвал санал болгоорой. Би нэг газартай ярьсан боловч тэднийх захиалгатай байгаа гэнэ. Явахаасаа өмнө нэг уулзаж мөнгө төгрөг энэ тэр юмаа тохирвол ямар вэ гэж асуух гэсэн юм. Хариу хүлээж сууна...
...

     Цав цагаахан дэлгэцээ санаад хүрээд ирлээ. Сүүдэр хиргүй блогоо санаад ирлээ. Нэг их түүх бичих гээд яахав.29 нас хүрчихлээ. Үс нилээн бууралтчихаж. Ар талаасаа. Яагаад ийм болсныг харин ойлгохгүй байна. Юм их уншсан, тунгааснаас байж мэдэх л юм. Дурласаар байгаад гээд л үү… Ойрын хугацааны зорилт биелэхэд хэдхэн алхам дутаж, урдуур улаан хөлтөн гүйгээд. Санаагаар унаад байх юм биш л дээ. Би угаасаа зогсохгүй эрч хүчтэй, гунихгүй зүрхтэй тийм л хүн үргэлж байхыг хүсдэг. Би, би, би, би, би, би л гэнэ.  ……. Хүний төлөө, бусдын төлөө хийж чадсан хэдэн алхам байгаа билээ. Цөөхөн байнаа. Гэхдэ...

Ихэр хоёр хайр
Ээж аавын хайраас ургасан
Ихэр хоёр хайр минь ээ
Энэрэл хайрын охь болсон
Ижил хоёр үр мин ээ
Аав ээжийн сэтгэлийн уяа
Адилхан хоёр хайр минь ээ
Алтан дэлхийд мөрөө тамгалах
Алаг бөмбүүл эрдэнэс минь ээ
Уйлж хоносон шөнө бүрээрээ
Ухаарал бэлэглэсэн үрс минь ээ
Ундран гарах хайрын урсгалаас
Уудалж авсан дуслууд минь ээ
Хан буурал хорвоогоос
Хүсч авсан бэлэг юм шүү
Хүндлэл хайрын ногоон төглөөс
Хадгалж үлдсэн жимсхэн юм шүү
Аав ээжийн хайраас ургасан
Амин хоёр эрдэнэ минь ээ
Алдхан биеийг минь жаргааж ирсэн
Ангаахай бяцхан үрс минь ээ...
Хамгаас хайртай ...

5-н минутын өмнө мартын 8-ны мессеж уншаад инээж байв. харин одоо... Үүнийг уншаарай тэгээд илүү олон хүнд дуулгаарай...   https://enhmandah.blogmn.net/20977/#comments_bottom

Өлгийн зөөлөн бүүвэй сэтгэлээс тань уянгалсан

Өргөлийн цагаан сүү гараас тань цацарсан

Өглөгийн  дээд хайр зүрхнээс тань ундарсан

Өрх гэрийн жаргал сэтгэлээс тань гэрэлтсэн

Сайхан эх орны минь саран гоо бүсгүйчүүддээ

Олон улсын эмэгтэйчүүдийн баярын мэнд дэвшүүлж

Эрүүл энх, аз жаргалтай,  инээд баясал дүүрэн явахыг  ерөөе

 

Уруулаа буд бүсгүй минь

Унжгар дорой бүү яв

Нас бол цаасан дээр бичдэг тоо юм

Намбархаж бүү сүйд бол

Хүссэнээрээ амьдар бүсгүй минь

Хүлээж цөхөрсөн бол хая

Гоо сайхан яв бүсгүй минь

Гологдож биш шилж амьдар

Гадсан өсгийтэй ганган ша...